حمله هوایی آمریکا به کاراکاس و ربودن رئیسجمهور ونزوئلا واکنشهای گستردهای را برانگیخت و ضعف قوانین بینالمللی در مهار قدرتهای بزرگ را نشان داد. این رویداد نیاز به تقویت سازوکارهای حقوقی و همکاریهای بینالمللی برای حفظ نظم جهانی را برجسته میکند.
به نقل از خبرگزاری جهان صنعت نیوز، در پی حمله هوایی ایالات متحده به کاراکاس و ربودن رئیسجمهور ونزوئلا، جامعه بینالمللی با واکنشهای گستردهای مواجه شد که اگرچه به محکومیت لفظی بسنده کردند، اما در عمل هیچ سازوکار اجرایی برای مقابله با این اقدام نداشتند. این رویداد، بار دیگر سوالات جدی درباره توانایی نظم بینالمللی در مهار رفتارهای ابرقدرتها را مطرح کرده است. آیا جهان به مرحلهای رسیده که قدرتهای بزرگ میتوانند بدون نگرانی از پیامدهای حقوقی، به اقدامات یکجانبه و زورگویانه دست بزنند؟
در حالی که بسیاری از دولتهای مستقل و محافل حقوقی بینالمللی این اقدام را نقض آشکار حاکمیت ملی و تخطی از اصول بنیادین حقوق بینالملل میدانند، واشنگتن با استناد به «ضرورتهای امنیت ملی» تلاش دارد توجیهی برای این سناریو ارائه دهد. این ادعاها با شک و تردید جدی از سوی حقوقدانان و حتی برخی تحلیلگران غربی مواجه شده است. در این میان، مسعود شجره، کارشناس روابط بینالملل، در گفتوگو با ما به بررسی ابعاد حقوقی و سیاسی این اقدام پرداخته و هشدار میدهد که چنین رفتارهایی میتواند به تضعیف بیشتر نظم جهانی منجر شود.
تحولات اخیر در ونزوئلا نشاندهنده چالشی بزرگ برای حقوق بینالملل است که در برابر منطق قدرت عریان ناتوان به نظر میرسد. این وضعیت، خطر ورود به دورهای از روابط بینالمللی مبتنی بر زور و قدرت را به همراه دارد که میتواند به بیثباتیهای بیشتر در سطح جهانی منجر شود. در این شرایط، پرسش اصلی این است که آیا جامعه بینالمللی میتواند راهکاری برای تقویت سازوکارهای حقوقی و جلوگیری از تکرار چنین رویدادهایی بیابد؟
در نهایت، نیاز به بازنگری در ساختارهای بینالمللی و تقویت قوانین حقوقی بیش از پیش احساس میشود. این امر نه تنها برای حفظ نظم جهانی ضروری است، بلکه میتواند به ایجاد توازن قدرت و جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی در آینده کمک کند. جامعه جهانی باید به سرعت به این چالشها پاسخ دهد و با تقویت همکاریهای بینالمللی، از تکرار چنین اقدامات یکجانبهای جلوگیری کند.
