بحران تغذیه در ایران: تغییرات نگرانکننده در الگوی معیشتی خانوارها

در سالهای اخیر، سفرههای ایرانی کوچکتر و از نظر ارزش غذایی ضعیفتر شدهاند، با حذف گوشت، لبنیات، میوه و سبزیجات. این تغییرات به کاهش وعدههای غذایی منجر شده و بحران اقتصادی و افزایش قیمتها فشار بیشتری بر خانوارها وارد کرده است.
به نقل از خبرگزاری اقتصاد نیوز، در سالهای اخیر، سفرههای ایرانی بهطور نامحسوسی کوچکتر و از نظر ارزش غذایی ضعیفتر شدهاند. این کاهش نه تنها شامل حذف گوشت و لبنیات است، بلکه میوه و سبزیجات نیز به تدریج از سبد غذایی خانوارها کنار رفتهاند. این تغییرات، که به حذف یک وعده غذایی کامل نیز منجر شده، دیگر نشانهای از یک بحران مقطعی نیستند. بلکه بهوضوح نشاندهنده شکلگیری الگویی جدید از معیشت در میان طبقات متوسط و کمدرآمد جامعه ایران در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ هستند.
گزارشهای رسمی و روایتهای مردمی همگی بر یک واقعیت تلخ تأکید دارند: سبد غذایی خانوارهای ایرانی بهطور کمی و کیفی در حال کاهش است و به سمت حداقلهای بقا سوق مییابد. بر اساس دادههای مرکز پژوهشهای مجلس، بیش از نیمی از جمعیت کشور در سالهای اخیر کمتر از ۲۱۰۰ کیلوکالری در روز مصرف کردهاند، که این میزان بهعنوان حداقل کالری مورد نیاز برای یک فرد بزرگسال شناخته میشود. این آمار نشان از حذف یا کاهش حجم وعدههای غذایی دارد، بهویژه وعدههای صبحانه و شام که به دلیل کمهزینهتر بودن، اولین قربانیان این تغییرات هستند.
در این میان، جهش ناگهانی قیمت دلار، طلا و سکه در بازه زمانی ۱۶ روزه اخیر، فشار اقتصادی بر خانوارها را بیشتر کرده و باعث شده تا بسیاری از خانوادهها برای حفظ وعدههای اصلی غذایی، به حذف وعدههای دیگر روی آورند. این وضعیت نگرانکننده، نه تنها بر سلامت جسمانی افراد تأثیر میگذارد، بلکه میتواند پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گستردهتری نیز بههمراه داشته باشد.
با توجه به شواهد موجود و پیشبینیهای اقتصادی، اگر روند کنونی ادامه یابد، ممکن است شاهد افزایش فقر غذایی و تأثیرات منفی آن بر سلامت و بهرهوری جامعه باشیم. برای مقابله با این بحران، نیاز به سیاستهای اقتصادی و اجتماعی جامع و کارآمد بیش از پیش احساس میشود. در نهایت، باید به این نکته توجه داشت که تضمین امنیت غذایی و بهبود کیفیت زندگی خانوارها، از جمله اولویتهای اساسی در برنامهریزیهای کلان اقتصادی کشور است.




