چالشهای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران: وعدهها و واقعیتها

وعدههای افزایش ظرفیت برق تجدیدپذیر ایران به دلیل تأخیر در تأمین مالی و موانع فنی محقق نشد. با وجود رشد پروژههای خورشیدی خصوصی، نیاز به برنامهریزی دقیقتر و تأمین مالی بهموقع برای دستیابی به اهداف بلندمدت و کاهش وابستگی به منابع فسیلی احساس میشود.
به نقل از خبرگزاری عصر اقتصاد، در اردیبهشت امسال، محسن طرزطلب، معاون وزیر نیرو و رئیس ساتبا، وعده داده بود که هر ماه حدود ۱۰۰۰ مگاوات به شبکه برق کشور افزوده شود و پروژههای خورشیدی و بادی در ۳۱ استان با همکاری بخشهای دولتی و خصوصی به بهرهبرداری برسند. این وعدهها، در حالی مطرح شد که تأخیر ششماهه در تزریق منابع مالی و موانع فنی و اداری متعدد، اجرای این برنامهها را به تعویق انداخت و آنها را تنها در حد برنامههای روی کاغذ باقی گذاشت.
در طول دو دهه گذشته، کشور تنها موفق به احداث ۱۲۳۲ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر شده بود. این رقم در سال گذشته با رشد بیسابقهای به ۲۲۰۰ مگاوات رسید، اما عدم تأمین بودجه کافی، این مسیر توسعه را نیمهکاره رها کرد. بر اساس برنامهریزیها، تحقق ۳۵۰۰ مگاوات ظرفیت جدید به ۱.۵ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز داشت و مقرر شده بود که ۵۰۵ میلیون دلار از این مبلغ تا ابتدای سال در اختیار ساتبا قرار گیرد. با این حال، تا پایان ششماهه نخست سال، تنها بودجه معادل ماه اول پرداخت شد.
مسئولان اذعان دارند که اگر منابع مالی بهموقع تأمین میشد، ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر کشور میتوانست از مرز ۵۰۰۰ مگاوات عبور کند. با این حال، بخش خصوصی نشان داده است که در این مسیر پای کار است. جعفر محمدنژاد سیگارودی، مدیرکل دفتر توسعه سامانههای مقیاس کوچک ساتبا، اعلام کرده که در پنج ماه نخست امسال، ۷۰۰ مگاوات پروژه خورشیدی خصوصی آغاز شده که دو برابر میزان مشابه در سال گذشته است. این رشد نشاندهنده تعهد بخش خصوصی به توسعه پایدار و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر است.
در نهایت، برای دستیابی به اهداف بلندمدت در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر، نیاز به برنامهریزی دقیقتر و تأمین بهموقع منابع مالی احساس میشود. با توجه به روندهای جهانی و نیاز به کاهش وابستگی به منابع فسیلی، ایران باید به سرعت در مسیر توسعه انرژیهای پاک گام بردارد تا نه تنها به اهداف زیستمحیطی خود دست یابد، بلکه در عرصه اقتصادی نیز به رقابتپذیری بیشتری برسد.




