چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان سعودی با هدف تحول اقتصادی و کاهش وابستگی به نفت، بر خصوصیسازی صنعت نفت و گسترش صنایع غیرنفتی تمرکز دارد. این برنامه با سرمایهگذاریهای کلان و تنوعبخشی اقتصادی، به دنبال ایجاد اقتصادی پایدار و مقاوم در برابر شوکهای جهانی است.
به نقل از خبرگزاری ایران جیب، در سال ۱۳۹۵، شورای وزیران عربستان سعودی سندی را به تصویب رساند که به عنوان چشمانداز ۲۰۳۰ شناخته میشود، و هدف آن ایجاد تحولی بنیادین در اقتصاد این کشور بود. این سند در مقایسه با برنامههای توسعهای پیشین، نظیر برنامههای پنجساله و سند توسعه ۱۴۰۴، به دلیل همزمانی با تمرکز قدرت سیاسی و اقتصادی در دستان محمد بن سلمان و داشتن اهداف بلندپروازانه، توجه ویژهای را به خود جلب کرد. این مقاله تلاش دارد تا با بررسی ابعاد مختلف صنعت انرژی عربستان، از جمله صنعت پتروشیمی، استخراج و تولید نفت خام، و نقشآفرینی این کشور در بازار جهانی نفت، تصویری جامع از وضعیت کنونی و آینده این صنعت در پرتو برنامه ۲۰۳۰ ارائه دهد.
چشمانداز ۲۰۳۰، اگرچه جزئیات دقیقی از نحوه اجرای برنامه ارائه نمیدهد، اما بر سه محور اصلی طراحی شده است: جامعه پویا، اقتصاد شکوفا و ملت بلندپرواز. در محور اقتصاد شکوفا، یکی از اهداف کلیدی، ایجاد اقتصادی متنوع و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی است. برای دستیابی به این هدف، چشمانداز بر مسائل کلیدی متعددی تمرکز دارد که شامل خصوصیسازی بخشهای مختلف صنعت نفت و گسترش صنایع غیرنفتی است. این رویکرد، نه تنها به افزایش درآمدهای غیرنفتی کمک میکند، بلکه موجب تقویت زیرساختهای اقتصادی و افزایش اشتغالزایی نیز خواهد شد.
تلاشهای عربستان برای خصوصیسازی صنعت نفت و گسترش صنایع پتروشیمی، به عنوان بخشی از این برنامه، نشاندهنده عزم جدی این کشور برای کاهش وابستگی به نفت است. این اقدامات، در کنار سرمایهگذاریهای کلان در بخشهای مختلف اقتصادی، میتواند به ایجاد یک اقتصاد پایدار و متنوع منجر شود. با توجه به تحولات اخیر در بازار جهانی نفت و نوسانات قیمتها، چنین رویکردی میتواند عربستان را در برابر شوکهای اقتصادی مقاومتر سازد و به عنوان الگویی برای سایر کشورهای وابسته به نفت عمل کند.
در پایان، میتوان نتیجه گرفت که چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان سعودی، با تمرکز بر تنوعبخشی اقتصادی و کاهش وابستگی به نفت، میتواند به تحولی بنیادین در ساختار اقتصادی این کشور منجر شود. اگرچه چالشهای متعددی در مسیر اجرای این برنامه وجود دارد، اما با توجه به تعهد و سرمایهگذاریهای کلان در این راستا، میتوان انتظار داشت که عربستان در آیندهای نزدیک به یکی از اقتصادهای پیشرو و متنوع منطقه تبدیل شود.
