ایران با بحران جدی فرونشست زمین مواجه است که ۱۵ برابر اتحادیه اروپا و ۹۰ برابر کشورهای توسعهیافته است. این پدیده به زیرساختها آسیب میزند و توسعه پایدار را تهدید میکند. مدیریت منابع آبی و آموزش بهرهبرداران از راهکارهای کاهش این بحران است.
به نقل از خبرگزاری تحلیل بازار، ایران با چالشی جدی در حوزه فرونشست زمین مواجه است، بهگونهای که میزان فرونشست در این کشور بهطور قابلتوجهی ۱۵ برابر اتحادیه اروپا و ۹۰ برابر میانگین کشورهای توسعهیافته است. این پدیده که به فرو رفتن یا نشست سطح زمین اشاره دارد، بهعنوان یکی از بحرانهای زیستمحیطی مهم شناخته میشود و پنج درصد از مساحت کشور را تحت تأثیر قرار داده است. وزارت راه و شهرسازی اخیراً گزارشی به شهرداری تهران ارائه کرده است که به بررسی نقاط بحرانی پرداخته و راهکارهایی برای مدیریت این معضل پیشنهاد میدهد.
علل اصلی این بحران، بحران آب و برداشتهای بیرویه از ذخایر زیرزمینی است که بهطور مستقیم به فرونشست زمین دامن زدهاند. در حال حاضر، ۳۰۰ دشت در ایران با این مشکل دستوپنجه نرم میکنند و برخی از این مناطق، مانند دشتهای کاشمر، کبودرآهنگ همدان، ورامین، نظرآباد، تهران، مشهد و نیشابور، به مرحله بحرانی فروچالهها رسیدهاند. این شرایط نهتنها به زیرساختهای شهری و روستایی آسیب میزند، بلکه تهدیدی برای توسعه پایدار کشور نیز محسوب میشود.
با توجه به اهمیت این موضوع، دولت و شهرداریها در سالهای اخیر تلاش کردهاند تا با اتخاذ تدابیر لازم، از شدت این بحران بکاهند. برنامهریزیهای دقیق و استفاده از فناوریهای نوین برای مدیریت منابع آبی و کنترل برداشتهای زیرزمینی، از جمله راهکارهایی است که میتواند به کاهش فرونشست زمین کمک کند. همچنین، افزایش آگاهی عمومی و آموزشهای لازم به کشاورزان و بهرهبرداران از منابع زیرزمینی، از دیگر اقداماتی است که میتواند در این زمینه مؤثر واقع شود.
در نهایت، مقابله با بحران فرونشست زمین نیازمند همکاری همهجانبه و برنامهریزی بلندمدت است. با توجه به روند فعلی و پیشبینیهای اقتصادی، اگر اقدامات لازم بهموقع صورت نگیرد، این پدیده میتواند بهطور جدی زیرساختهای کشور را تهدید کند و مانعی برای پیشرفت اقتصادی و اجتماعی ایران باشد. بنابراین، اتخاذ سیاستهای کارآمد و اجرای دقیق آنها از اهمیت ویژهای برخوردار است.
