بحران کمبود روغن در ایران به دلیل اختلال در واردات مواد اولیه و مطالبات ارزی بالای واردکنندگان، تولید و عرضه را مختل کرده است. سیاستگذاران باید با ارائه راهکارهای جامع و همکاری با بخش خصوصی، موانع ارزی را رفع و تعادل بازار را بازگردانند.
به نقل از خبرگزاری عصر اقتصاد، در حالی که مسئولان وزارت جهاد کشاورزی از تأمین کافی و افزایش عرضه روغن در آینده نزدیک سخن میگویند، شواهد میدانی و آمارهای تولید، تصویری نگرانکننده از وضعیت فعلی بازار ترسیم میکنند. کارخانههای تولید روغن با کمتر از نیمی از ظرفیت خود فعالیت میکنند و برخی خطوط تولید بهطور کامل متوقف شدهاند. این شرایط باعث شده روغن به کالایی کمیاب و پرالتهاب تبدیل شود. مشاهدات خبرنگار ما از فروشگاههای زنجیرهای و خردهفروشیها حاکی از آن است که بسیاری از قفسههای روغن یا خالیاند یا با برندهای ناشناخته و محدود پر شدهاند. فروشندگان اذعان دارند که هفتههاست سهمیهای دریافت نکردهاند و شرکتهای پخش، عرضه را یا متوقف کرده یا به حداقل رساندهاند.
این وضعیت نه تنها باعث سردرگمی مصرفکنندگان شده، بلکه انتظارات تورمی را نیز در بازاری که به شدت به اخبار و شایعات واکنش نشان میدهد، تقویت کرده است. فعالان صنعت روغن بر این باورند که ریشه این بحران نه در میزان مصرف، بلکه در اختلال عمیق فرآیند واردات مواد اولیه نهفته است. علیرضا شریفی، دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی ایران، اشاره میکند که مطالبات ارزی واردکنندگان روغن خام از مرز یک میلیارد دلار عبور کرده است. این رقم بالا، امکان تأمین مواد اولیه را به شدت محدود کرده و بهطور مستقیم بر تولید و عرضه تأثیر گذاشته است.
با توجه به این چالشها، ضروری است که سیاستگذاران اقتصادی و مسئولان ذیربط، راهکاری جامع و کارآمد برای رفع موانع ارزی و تسهیل فرآیند واردات مواد اولیه ارائه دهند. در غیر این صورت، بحران فعلی میتواند به افزایش قیمتها و کاهش دسترسی مصرفکنندگان به این کالای اساسی منجر شود. تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که اتخاذ سیاستهای ارزی مناسب و همکاری نزدیک با بخش خصوصی میتواند به کاهش فشارها و بازگشت تعادل به بازار کمک کند.
در نهایت، برای عبور از این بحران و جلوگیری از تکرار آن در آینده، لازم است که با شفافیت و برنامهریزی دقیق، به تقویت زیرساختهای تولیدی و بهبود فرآیندهای وارداتی پرداخته شود. تنها با چنین رویکردی میتوان به پایداری و ثبات در بازار روغن دست یافت و از تبعات منفی اقتصادی و اجتماعی آن جلوگیری کرد.
