تحلیل عمیق: کاهش درآمدهای نفتی و رشد نقدینگی، عوامل کلیدی در نوسانات ارزی

نوسانات اخیر بازار ارز ایران ناشی از اعتراضات و تغییرات مدیریتی بانک مرکزی بوده است. کاهش درآمدهای نفتی و رشد نقدینگی از عوامل اصلی کاهش ارزش ریال و افزایش قیمت ارز هستند. ادامه تحریمها و نیاز به سیاستهای مالی هوشمندانه برای بهبود وضعیت ضروری است.
به نقل از خبرگزاری جهان صنعت نیوز، در روزهای اخیر، بازار ارز شاهد نوساناتی بود که به نظر میرسید ناشی از تاثیرات روانی اعتراضات در تهران و برخی شهرستانها باشد. با این حال، این نوسانات به سرعت فروکش کرد و دلار به کانال واقعی خود بازگشت. تغییر در ریاست بانک مرکزی نیز به این ثبات نسبی کمک کرد. اما پرسش اصلی این است که چرا در سالهای اخیر، قیمت ارز به طور مداوم روند صعودی داشته است؟ کارشناسان اقتصادی بر این باورند که کاهش درآمدهای نفتی و رشد نقدینگی، از مهمترین دلایل کاهش ارزش پول ملی به شمار میروند.
در چهار دهه گذشته، بازار ارز ایران تحت تأثیر عوامل متعددی قرار گرفته است، اما از سال ۱۳۹۷ به بعد، با تشدید تحریمها، این نوسانات شدت بیشتری یافته است. در پی برخی اعتراضات به افزایش قیمت ارز و مشکلات معیشتی، دلار در روزهای اخیر به مرز ۱۴۵ هزار تومان رسید، اما به سرعت به ۱۳۷ و سپس ۱۳۵ هزار تومان کاهش یافت. این کاهش پس از آن رخ داد که عبدالناصر همتی به عنوان رییس کل بانک مرکزی جایگزین محمدرضا فرزین شد. اما چرا قیمت ارز همچنان روند افزایشی دارد؟
یکی از عوامل اصلی، کاهش شدید درآمدهای نفتی کشور است. نفت، که در سال گذشته به طور میانگین با قیمت ۷۲ دلار به فروش میرسید، اکنون با چالشهای جدی در بازارهای بینالمللی مواجه است. این کاهش درآمد، دولت را مجبور به افزایش نقدینگی کرده است تا بتواند نیازهای مالی خود را پوشش دهد. رشد نقدینگی بدون پشتوانه تولیدی، فشار مضاعفی بر ارزش ریال وارد کرده و به افزایش قیمت ارز دامن زده است.
با توجه به شرایط کنونی، پیشبینی میشود که اگر تحریمها ادامه یابد و دولت نتواند منابع درآمدی جدیدی پیدا کند، روند افزایشی قیمت ارز ادامه یابد. بهبود وضعیت اقتصادی نیازمند سیاستهای مالی و پولی هوشمندانه و همچنین تلاش برای افزایش صادرات غیرنفتی است. در نهایت، ثبات بازار ارز و بهبود ارزش پول ملی، به اقدامات هماهنگ و تصمیمگیریهای استراتژیک در سطح کلان بستگی دارد.




